Brand- en explosiegevaar bij elektrische installaties

Elke ruimte in een onderneming waar gevaar voor ontploffing bestaat, moet in kaart worden gebracht en opgedeeld worden in zones.

Dit opdelen van het zoneringsdossier is vastgesteld door het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) en door bijkomende specifieke voorschriften.

Art. 105 van AREI bepaalt:

  • Algemene preventiemaatregelen
  • Indeling van de gevaarlijke ruimten/zones
  • Noodzakelijke info van gebruikt materiaal / processen
  • Wat bij aanpassingen

 

Art. 110 van AREI bepaalt de voorschriften bij industriële accumulatorbatterijen, bijvoorbeeld bij heftrucks.

Wat moet aanwezig zijn om de keuring uit te voeren?

- De beschrijving van de processen.

- De kenmerken van de ontvlambare gasvormige substanties: hun concentratie, relatieve dichtheid, minimale ontstekingstemperatuur, dampdruk, ontploffingsgrenzen, vlampunt, etc.

- De kenmerken van de brandbare substanties onder de vorm van stof: korrelgrootteverdeling en hun concentratie in de lucht, vochtigheidsgraad, zelfontbrandingstemperatuur, minimale ontstekingstemperatuur, minimale ontstekingsenergie, ontploffingsgrenzen, etc.

- De plaats en kenmerken (debiet, frequentie en duur van de emissie) van de emissiebronnen en de hoeveelheid geloosde brandbare substantie.

- De zoneringsplannen van de installatie.

- Indien beschikbaar: een algemeen overzichtsplan van het bedrijf waarop de zoneringslocaties op aangebracht kunnen worden.

- Eventuele zoneringsplannen en/of voorschriften opgelegd door de fabrikant van de machines.

- De kenmerken van de natuurlijke en/of kunstmatige ventilatie. De luchtverplaatsing die de vorming van stofwolken tot gevolg kan hebben.

- Bij kunstmatige ventilatie dient men de bedrijfszekerheid van deze installatie te kennen.

- Aangeven of er drukverschillen zijn tussen de verschillende ruimten.

- Het explosieveiligheidsdocument

Wanneer is een explosieveiligheidsdocument vereist?

Als blijkt dat zonering nodig is, moet je als werkgever een explosieveiligheidsdocument opstellen.

De werkgever moet voldoen aan de wettelijke bepalingen vastgesteld in het KB van 27/03/1998 betreffende het beleid inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk.

Daarvoor moet de werkgever rekening houden met specifieke risico's die voortvloeien uit explosieve atmosferen. Hiervoor moet hij ten minste rekening houden met:

  • De waarschijnlijkheid van de aanwezigheid en het voortduren van explosieve atmosferen.
  • De waarschijnlijkheid dat ontstekingsbronnen, elektrostatische ontladingen inbegrepen, aanwezig zijn, actief worden en daadwerkelijke ontsteken.
  • De installaties, gebruikte stoffen, processen en hun mogelijke wisselwerking.
  • De omvang van de te verwachten gevolgen.
  • De explosierisico's moeten in hun geheel worden beoordeeld.

Wat moet uit het explosieveiligheidsdocument blijken?

- Dat de explosierisico's geïdentificeerd en beoordeeld werden.

- Dat de nodige maatregelen genomen zullen worden om het doel te bereiken dat in het document beschreven staat.

- Welke ruimtes gezoneerd moeten worden.

- De minimumvoorschriften die van toepassing zijn: instructies, werkvergunning, opleiding, explosieveiligheidsmaatregelen, te gebruiken materiaal, etc.

- Arbeidsmiddelen, arbeidsplaatsen en alarminstallatie dienen met de vereiste aandacht voor de veiligheid zijn ontworpen, bediend en onderhouden. Deze dan ook veilig gebruiken.

Wettelijke bepalingen i.v.m. explosieveiligheidsdocument.

In het KB van 26/03/2003 (BS 05/05/2003) staan de voorschriften betreffende het welzijn van de werknemers die door explosieve atmosferen gevaar kunnen lopen.

Daarnaast werd een Mededeling van de Commissie betreffende de niet-bindende gids voor goede praktijken voor de tenuitvoerlegging van Richtlijn 1999/92/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumvoorschriften voor de verbetering van de gezondheidsbescherming en van de veiligheid van werknemers die door explosieve atmosferen gevaar kunnen lopen, opgesteld.